راه شناخت دین داران
امام صادق(ع)فرمود:
کسی که به راستی ازحق سخن می گویدباسه نشانه شناخته می شود:
اول:بایددیدچه دوستانی دارد.(خوبندیابد)
دوم:بایدبه نمازش توجّه کردکه آن راچگونه ودرچه وقتی می خواند؟
سوم:اگرمال وثروتی دارد.بایددقّت کردمالش رادرچه راهی خرج می کند.1
×××××
پاورقی:1-بحارالانوار،ج83،ص20
گل چینی ازذکرهای مأثور
امام حسن عسکری(ع)فرمود:
مردی به امیرمؤمنان علی(ع)گفت:اگرمصلحت بدانیدمراازگناهم که به سبب آن دراین مجلس موردآزمایش قرارگرفتم باخبرسازید،فرمود:هنگام نشستن نگفتی«بسم الله الرحمن الرحیم».رسول خدا(ص)ازطرف خدابه من خبردادکه(خداوند)فرموده است:
کُلُّ أَمرٍذی بالٍ لایُذکَرُ فیه بِسم الله فَهُوَ أَبتَر.
هرکارمهمی که درآن ذکربسم الله الرحمن الرحیم گفته نشود،بی اثروبدون نتیجه خواهدماند.1
امام صادق(ع)فرمود:
هرگاه کسی ازشماوضوبگیردوبسم الله الرحمن الرحیم نگوید؛دروضوونمازش سهمی برای شیطان خواهدبود؛واگربخواهدچیزی بخوردیابیاشامدویابپوشدویاهرکاردیگری که می خواهدانجام دهد،سزاواراست که برای آن«بسم الله الرحمن الرحیم»بگویدواگراین کاررانکند،شیطان درآن شریک خواهدبود.2
رسول خدا(ص)فرمود:
هرکه بگوید:«سبحان الله وبحمده»،خداوندمتعال برای اوهزار هزار(یک میلیون)ثواب می نویسدویک میلیون گناه ازاوبرطرف وپاک می کند،برایش هزارهزاردرجه بالامی برد،وهرکس بیش ازاین رابگوید،خداوندهم(پاداش)آن رابیشترگرداندوهرکه طلب آمرزش کند،خدااورامی بخشد.3
هم چنین آن حضرت(ص)فرمود:
هرکس بدون تعجب بگوید:سبحان الله،خداپرنده سبزی ازآن می آفریندوآن پرنده زیرسایه عرش الهی قرارمی گیردوتسبیح(خدا)می گویدوثواب آن تاروزقیامت ،برای آن شخص نوشته می شود.4
ازامام صادق(ع)سئوال شد:
محبوبترین اعمال نزدخداکدام است؟فرمود:این که خداراموردستایش قراردهی وبگویی:الحمدُلله.5
امام رضا(ع)فرمود:
صلوات ودرودبرمحمدوآل محمد(ص)نزدخداوندمتعال مانندتسبیح (سبحان الله)وتهلیل(لااله الاالله)وتکبیر(الله اکبر)است.6
هم چنین امام صادق(ع)فرمود:
هرکه هفتادباربگوید:«ماشاء الله لاحولَ وَلاقُوةَ الّابِالله العلیّ العظیم»هفتادنوع بلاوگرفتاری ازاوبرطرف گردد.7
امام صادق(ع)فرمود:
درشگفتم ازکسی که ازچهارچیزمی ترسد،چرابه چهارچیزپناه نمی برد!که عبارتنداز:
1-گفتن«حَسبُنَااللهِ وَنِعمَ الوَکیل»برای کسی که ترسیده است.
2-گفتن«لااله اِلّا أنتَ سُبحانَکَ اِنّی کُنتُ مِنَ الظّالمین»برای کسی که غمگین واندوهناک است.
3-گفتن«اُفَوّضُ اَمری اِلی الله اِنّ الله بَصیرٌبالعباد»برای کسی که موردمکروحیله قرارگرفته است.
4-گفتن«ماشاءَ الله وَلاقُوةَ الّابالله»برای کسی که دنیاوزینت آن رااراده کرده(وگرفتاردنیاشده)است.8
رسول خدا(ص)فرمود:
هرکه رافقرونیازی بسیارفشارآورده است،پس اگرزیادبگوید:«لاحَولَ وَلاقوة الّا بالله»(به برکت این ذکر)فقرازاوبرطرف خواهدشد.9
رسول خدا(ص)فرمود:
ذکر«لااله الّاالله»نصف میزان است و«الحمدلله»آنراپرمی کند.10
××××××
پاورقی:1-وسائل الشیعه،ج4،ابواب الذکر،باب17،ح4. 2-همان،ح3. 3-همان،باب29،ح3.
4-همان،ح5. 5-همان،باب18،ح1 6-همان،باب34،ح8. 7-همان،باب47،ح5.
8-ذکرازدیدگاه قرآن وحدیث،ص452 9-همان،ص453 10-همان،ص436
&درسهایی از نهج البلاغه 2 &
?وقال علی علیه السلام : الداعی بِلاعَمَل کالرامی بِلاوَتر.
ترجمه : کسی که بدون عمل،دیگران رابه کارخیر وشایسته دعوت می کندمانند تیراندازی است که کمانش زه نداشته باشد.
چه حرفی موثراست ؟
توضیح :
هرقدم مثبتی که دراجتماع موثراست ، وسیله لازم دارد تابه نتیجه برسد. امور معنوی هم ازاین قاعده کلی جدانیست .کسی که می خواهدحرفش درمردم وجامعه اثرداشته باشدبایدبه گفته ی خودعمل کند.همانطوریکه تیرانداز تیروفشنگ لازم داردتابتواند هدف رابزند، کسی که می خواهدقلب راهدف قراردهد بایدبه عمل قلب ها راتسخیرکندتابه نتیجه برسد.
خدمت رسول اکرم(ص) آمدند وعرض کردند یارسول ا.. به این بچه بفرمائیدخرما نخورد. حضرت فرمود فردا بیائید.
روز بعدحضرت به بچه فرمود: خرما نخور. عرض کردندچرادیروز نفرمودید؟!
حضرت فرمود: دیروز خرما خورده بودم واگربه اوسفارش میکردم حرفم اثر نمی کرد(رطب خورده منع رطب چون کند)
گوینده ای که به حرف خود عمل نمی کندازنظر قرآن مجید منافق است(1)
احتمال دیگری که درمطلب امام علیه السلام وجوددارد این است که منظور از «داعی» دعا کننده باشد . دراین صورت منظور این است که دعا وقتی قبول می شود که انسان به وظایف خود عمل کند.
*******
1- سوره آل عمران آیه 167
ثواب وفضیلت تلاوت برخی سوره های قرآن2
سوره حجرات پیامبرگرامی اسلام(ص)فرمود: هرکس سوره« حجرات»رابخواند،به عددتمام کسانی که خدارااطاعت کرده اند ده حسنه به اوداده می شود.1 سوره الرحمن(عروس قرآن) پیامبر(ص)فرمود: هرکس سوره الرحمن رابخواند،خداوندبه ناتوانی او(درادای شکرنعمت ها)رحم می کندوحق شکرنعمت هایی که به اوارزانی داشته است خودش ادامی کند.2 سوره واقعه رسول خدا(ص)فرمود: هرکس سوره واقعه راهرشب بخواند،هرگزفقیرنخواهدشد.3 سوره حدید،حشر،صف،جمعه وتغابن امام باقر(ع)فرمود: کسی که «مُسبحات»(سوره های پنج گانه فوق)رابخواند ازدنیانمی رودتاحضرت مهدی(ع)رادرک کندواگرقبلاًازدنیابرود درجهان دیگردرهمسایگی رسول خدا(ص)خواهدبود. سوره قدر پیامبراکرم(ص)فرمود: هرکس آن راتلاوت کند،مانندکسی است که ماه رمضان راروزه گرفته وشب قدررااحیاداشته است.4 امام باقر(ع)فرمود: هرکس باصدای بلندوآشکاراین سوره رابخواندمانندکسی است که درراه خداشمشیرزده وجهادمی کندوکسی که به طور پنهان وآهسته بخواندمانندکسی است که درراه خدابه خون آغشته است.5 سوره والعصر امام صادق(ع)فرمود: هرکس سوره والعصررادرنمازهای نافله بخواند،خداونداورادرقیامت برمی انگیزددرحالی که صورتش نورانی،چهره اش خندان وچشمش(به نعمت های الهی)روشن است،تاداخل بهشت شود.6 سوره کوثر پیامبر(ص)فرمود: هرکس این سوره رابخواند،خداونداوراازنهرهای بهشتی سیراب خواهدکرد،وبه عددقربانی که بندگان خدادرروزعید(قربان)قربانی می کنندوهم چنین قربانی هایی که اهل کتاب ومشرکان دارنداجربه اوعطامی فرماید.7 سوره اخلاص یاتوحید درحدیثی ازپیامبراکرم(ص)می خوانیم که فرمود: اَیَعجَزُ أَحَدَکُم أن یَقرَءَ ثُلثَ القُرآن فی لَیلَةٍ؟ آیاکسی ازشماعاجزاست ازاین که یک سوم قرآن رادریک شب بخواند؟ یکی ازحاضران عرض کرد:ای رسول خدا!چه کسی توانایی براین کاردارد؟ پیامبر(ص)فرمود:اقرَؤُواقُل هُوالله أحد؛سوره قل هوالله احدرابخوانید. درروایت دیگرآن حضرت فرمود: کسی که دومرتبه آن سوره رابخواند،گویادوسوم وکسی که سه مرتبه تلاوت کند،گویاتمام قرآن راتلاوت کرده است.8 سوره فلق وناس درحدیثی می خوانیم: پیامبراکرم(ص)به شدت بیمارشد،جبرئیل ومیکائیل نزداوآمدند.جبرئیل نزدسرپیامبرنشست ومیکائیل نزدپای او،جبرئیل سوره «فلق»راتلاوت کردوپیامبرراباآن درپناه خداقراردادومیکائیل سوره«قل أعوذ برب الناس»را.9 ××××××× 1-تفسیرنمونه،ج22،ص130. 2-نورالثقلین،ج5،ص187. 3-مجمع البیان،ج9،ص212. 4-همان،ج10،ص516. 5-همان. 6-همان.ص545. 7-همان.ص548. 8-نورالثقلین،ج5،ص702 9 -همان.ص724. وکتاب برکات وآفات زبان
ثواب وفضیلت تلاوت برخی سوره های قرآن
سوره حمد
رسول خدا(ص)فرمود:
کسی که سوره فاتحة الکتاب(حمد)راتلاوت کند،خداوندپاداش وثواب کسی رابه اومی دهدکه دوسوّم قرآن راقرائت کرده است ونیزثواب انفاق وصدقه دادن برهمه مؤمنان اززن ومردرابدوعطامی فرماید.1
سوره انعام
درروایات آمده است:
کسی که سوره انعام راتلاوت کند،فرشتگانِ بدرقه کننده نزول این سوره که تعدادشان هفتادهزارمی باشد،برای اوآمرزش می طلبند.2
سوره یوسف
ازمعصوم(ع)روایت شده است که فرمود:
هرکس سوره یوسف راهم روزوهم شب بخواند،خداونداوراروزرستاخیزبرمی انگیزددرحالی که زیبایی اش چون زیبایی یوسف است وهیچ گونه ناراحتی روزقیامت به اونمی رسدوازبندگان صالح خداخواهدبود.3
سوره مریم
امام صادق(ع)فرمود:
هرکس مداومت به خواندن این سوره کند،ازدنیانخواهدرفت مگراین که خدابه برکت این سوره اوراازنظرجان ومال وفرزندبی نیازکند.4
سوره طه
امام صادق(ع)فرمود:
هرکس برتلاوت این سوره مداومت داشته باشد،خداونددرروزقیامت نامه اعمالش رابه دست راستش می دهد وبدون حساب به بهشت می رود.5
سوره انبیاء
امام صادق(ع)می فرماید:
هرکس سوره انبیاء رابخواند،خداوندحساب اوراآسان می کندوهرپیامبری که نام اودرقرآن ذکرشده،بااومصافحه کرده وسلام می فرستد.6
سوره حج
پیامبراکرم(ص)می فرماید:
هرکس سوره حج رابخواند،خداوندبه اوپاداش حج وعمره رامی دهدبه تعدادتمام کسانی که درگذشته وآینده حج وعمره به جاآورده ویاخواهندآورد.7
سوره مؤمنون
پیامبر(ص)فرمود:
هرکس سوره مؤمنون راتلاوت کند،فرشتگان درروزقیامت اورابه روح وریحان بشارت می دهندوهنگامی که فرشته مرگ برای قبض روح اومی آید،چنان بشارتی به اومی دهدکه چشمش روشن می شود.8
سوره نور
پیامبراکرم(ص)فرمود:
کسی که سوره نوررابخواند،خداوندبه عددهرزن ومردباایمانی درگذشته وآیندهده حسنه به عنوان پاداش به اوخواهدداد.9
سوره یس(قلب قرآن)
امام صادق(ع)فرمود:
هرکس آن رادرروز،قبل ازغروب بخواند،درتمام طول روزمحفوظ وپرروزی خواهدبود،وهرکس آن رادرشب پیش ازخواب بخواند،خداوندهزارفرشته برایش مأمورمی کندکهاوراازهرشیطان رجیم وهرآفتی حفظ کنندو...10
سوره محمد(ص)
پیامبر(ص)فرمود:
کسی که سوره محمد(ص)راتلاوت کند،برخداحق است که اوراازنهرهای بهشت سیراب سازد.11
سوره فتح
پیامبر(ص)فرمود:
هرکس این سوره راقرآئت کند،مانندکسی است که به هنگام فتح مکّه درخدمت پیامبر(ص)ودرلشکراوبوده است.12
*******
پاورقی:1-بحارالانوار،ج92،ص259. 2-تفسیرنمونه،ج5،ص143. 3-مجمع البیان،ذیل سوره
4-مجمع البیان،آغازسوره. 5-تفسیرنورالثقلین،ج3،367. 6-تفسیر نورالثقلین،ص412.
7-مجمع البیان،آغازسوره حج. 8-مجمع البیان،ج7،ص98. 9-همان. ذیل سوره
10-همان.آغازسوره 11-همان. 12-همان.ذیل سوره
یا ایها العزیز
یَا اَیها العَزیز مَسنا وَ اَهلَنا الضُّر... فَاَوف لَنا الکَیل
(سوره یوسف، آیه 88 )
پر کن دوباره کِیْل مرا ایها العزیز
آخر کجا روم به کجا ایها العزیز
رو از من شکسته مگردان که سالهاست
رو کردهام به سوی شما ایها العزیز
جان را گرفتهام به سردست و آمدم
از کوره راههای بلا ایها العزیز
وادی به وادی آمدهام از درت مران
وا کن دری به روی گدا ایها العزیز
چیزی که از بزرگی تو کم نمیشود
این کاسه را ... فاوف لنا... ایها العزیز
خالیتر از دو چشم من این جان نیمه جان
محتاج یک نگاه تو یا ایها العزیز
- ما- جان و مال باختگان را رها مکن
بگذار بگذرد شب ما ایها العزیز
دستم تهی است... راه بیابان گرفتهام
دست من و نگاه شما ایها العزیز
****
مریم سقلاطونی
&مناجات4&
باراِلها،خالقا،با رازخلقت مَحرَمم کن
بیخودازخود،عاشقم کن،فارغ ازاین عالمم کن
پوچ وتوخالی چونی هستم،ندارم خودنوایی
از«نَفَختُ فیهِ مِن روحی»دمی راهمدمم کن
ای که درکعبه شَرف دادی زلطف خودحَجَررا
نیستم کمترزسنگی،شست وشودرزمزمم کن
«لاتَکِلنی طَرفَه عَینٍ اِلی نَفسی»خدایا
درصراط مستقیمت،فارغ ازپیچ وخمم کن
تانلغزدپای من،درپرتگاه زندگانی
دستگیری کن،توانم ده،خدایامُحکمم کن
آن چنانم کن که خودازبندگانت می پسندی
هرچه کم دارم بیفزا،گرفزون دارم کمم کن
بحرجودت بی کرانه،فیض بخش هرزمانه
من حُبابم،قطره ام کن،خودبه دریامُنظمم کن
ای که گفتی قول«کالانعام»یا«بل هُم اَضَل»را
خوی حیوانی بگیرازمن،خدایاآدمم کن
******
شعراز:حسان
یاعلی
تاج کرمّنای آدم،عالی اَعلی،علی است
آنکه نامش برده شددر(علّم الاَسما)،علی است
نیست چیزی درجهان،شیرین ترازقندوعسل
لیک شیرین ترزشیرین،خطبه مولاعلی است
می بردزنگاردل را،خطبه همّام او
اُسوه ایمان وعشق ودانش وتقوی علی است
گرچه قرآن سربسرنوروصفاورحمت است
می بردخُسران زقرآن،هرکه دشمن باعلی است
هان بیاتفسیرقرآن ازلسان الّه شنو
چونکه قرآن صامت است و،مصحف گویاعلی است
مدح شمشیرش بُوَد(لاسیف الّاذوالفقار)
افتخارقهرمانان(لافتی الّاعلی)است
درشب معراج،ازاحمدپذیرایی کند
چونکه درنزدپیمبر،خوشترین سیماعلی است
جزمحمدازتمام انبیابرتربود
گفت احمد:کفوزهرادرجهان تنهاعلی است
کی قیاس حُسن اوباماه وگُل باشدروا
من زوصفش عاجزم،زیباتراززیباعلی است
نفس احمد،جلوه گردرجسم وجان حیدراست
می توان گفتن:علی طاهابود،طاهاعلی است
جسم بی جان رااگراعجاز عیسی زنده کرد
هرزمان،باعشق خود،احیاگردلهاعلی است
معجزاحمدکجاومعجزموسی کجا
چون محمدرایدالله ویدبیضاعلی است
کوه صبرش راکجاموج غم ازجابرکند
گرجهان راغم بگیرد،نوح این دریاعلی است
گرگلستان شدبه ابراهیم آتشهاولی
درمیان شعله های فتنه،بی پرواعلی است
******
شعراز:حسان
&درسهایی ازنهج البلاغه& 1 پنج روش ناپسند ?وقال علیه السلام :من اصبح علی الدنیا حزینا فقد أ صبح لقضاء ال ... ساخطاً ، ...... ترجمه : کسی که بخاطر دنیا (ازدست دادن آن ویابدست نیاوردن آن) غمگین باشد نسبت به قضاء وقدر خدا خشمگین شده است . کسی که ازمصیبتی که به اورسیده شکایت کند، ازخداگلایه کرده است . کسی که پیش ثروتمندی برود وبخاطر ثروتش ازاواحترام کند دوثلث دین خود را ازدست داده است . کسی که قرآن بخواند وبمیرد وداخل آتش شود ،ازکسانی بوده است که آیات خدا رامسخره کرده است ( چون خوانده وعمل نکرده) کسی که بدنیا علاقمندگردد قلبش به سه موضوع آلوده گردد: غم بی پایان ، حرص ابدی وآرزویی که هیچ به آن دست نمی یابد. توضیح : امام علی (ع) به پنج موضوع اشاره فرموده : 1- اندوه برای ازدست رفته : وقتی مسلمان خدارا حاکم علی الاطلاق بداند: رزق بدهد ، حوادث رابوجود آورد ، عزت وذلت بدهد و... هیچگاه درامور شخصی نسبت به خداوکارهای اوچون وچرا نمی کند ، زیرامی داند که قران صریحاً می گوید: « وقتی خدانسبت به امری تصمیم گرفت می گویدبوجود بیا بوجود می آید» وچون وچرا کردن دلیل براظهار عصبانیت نسبت به خداست . 2- بی تابی درمصیبت : علامت عاقل ، ناراحت شدن ازحوادث شخصی واجتماعی است ، اماآنگاه که ناراحتی به گلایه وشکایت ازروزگار وبی تابی رسید نتیجه آن شکایت از خداست ، زیرا خدامصیبت را میداند ومقدمات آن را شخصاً بوجود آورده است . مومن واقعی کسی است که درحوادث جهان خود را نبازد وخدا را فراموش نکند . 3- احترام برای ثروتمند : احترام برای افراد هرگاه به منظور تشویق کردن ازخدمات اجتماعی باشدعملی شایسته است وثواب دارد ولی آنگاه که احترام ازثروتمند نتیجه ای برای جامعه ویافرد ندارد بلکه اورا مغرور می سازد ،احترام گذاشتن به او این نتیجه را میدهد که دوثلث ایمان را نابود میکند زیرا ایمان که اعتراف به قلب ، اقرار به زبان وعمل بابدن است دراین احترام دورکن خود را (اقراربه زبان وحرکت بابدن) ازدست داده است .
&مناجات3&
دیده بدبین بپوشان ای کریم عیب پوش
زین دلیری هاکه من درکنج خلوت می کنم
ای مخاطب شِکوه های پنهان!
تواگرنباشی ،به که می توان گفت حرفهایی راکه به هیچکس نمی توان گفت؟!
ای پرده دارعشقهای پنهان!
دلهای شکسته راخودت بندباش ورابطه های گسسته راتوپیوندباش!
ای مونس نجواهای پنهان!
هرکه خلوتی باتوساخت،خودرایافت وهرکه به دیگران پرداخت،هستی اش رادرازدحام نفوس باخت.
لذت خلوت باخودت رابه ماعنایت کن!
ای بخشنده معصیتهای پنهان!
به عاصیان پنهانکارتوفیق ده که پیش ازاتمام دوران صبرتووشکافتن پرده سترتودست ازگناه بشویندودهان توبه وپای بازگشت بگشایند.
ای بانی مهربانیهای پنهان!
به ماظرفیت مهربانی بی اجرومزدعنایت کن!
ای مقصدسلوکهای پنهان!
هرراه که به تونینجامد،گمراهی است وهرسفرکه به تومنتهی نشود،آوارگی.هیچ رهروی بی مددتوراه نمی رودوهیچ سالکی بی عنایت توبه مقصدنمی رسد.
راه توآن خوشترکه بی هیاهووجنجال پیموده شود.
پس ای خدامدد!
ای حلّال مشکلات پنهان!
درمان آن دردهاکه به هیچ کس نمی توان گفت،دردستهای توست.مارامحتاج دستهای دردناشناس مکن!
ای پناه اشکهای پنهان!
خوشابه حال آنان که اشک رانه برگونه های خویش که بردامان دستهای تومی بارند.خوشابه حال آنان کهدرگریه های شبانه ،سربرشانه تودارند.
ماراآغوش اجابتی این چنین،عنایت کن.
ای عطاکننده نعمتهای پنهان!
اگرشب وروزبه شکرتو پردازیم،بازازسپاسگزاری نعمات پنهان توعاجزیم.عجزمارابپذیرومارادرزمر? کفران کنندگان نعمتهای پنهان قرارمده!
ای خدای کرشمه های پنهان!
لرزش دلهای عاشق رابانگاه خودت،آرام کن وارتعاش پلکهای خواهش رابه کرشمه ای قرارببخش.
*******
پاورقی:ازمناجات سیدمهدی شجاعی